Dodatki paszowe w GMP+ FC scheme

15 kwietnia 2016

Obok pasz pełnoporcjowych, premiksów oraz materiałów paszowych, dodatki stanowią część szerokiej grupy produktów paszowych. Przepisy prawa UE zawierają wszystkie definicje poszczególnych dodatków paszowych System GMP+ Feed certification scheme ma odrębne wymogi dla bezpiecznej produkcji i obrotu dodatkami. Firmy produkujące bądź wprowadzające do obrotu dodatki paszowe zgodnie z tymi wymogami GMP+ uzyskują osobny zakres w swoich certyfikatach GMP+. W niniejszym biuletynie omawiamy szereg wymogów GMP+ mających zastosowanie dla dodatków. W ten sposób pragniemy wyjaśnić niektóre kwestie powodujące nieporozumienia. Ponadto chcemy zwrócić uwagę na środki wspomagające przetwarzanie. Są to produkty, które mogą być dodawane w trakcie procesu w niewielkich ilościach.

Co to są dodatki paszowe?

Standardy w GMP+ FC scheme są oparte na definicjach dodatków określonych w przepisach prawa UE. GMP+ A1 Definicje i Skróty podaje:

Substancje, drobnoustroje lub preparaty, inne niż materiał paszowy i premiksy, które są celowo dodawane do paszy lub wody w celu pełnienia, w szczególności, jednej lub więcej funkcji wymienionych. Dodatek paszowy musi:

a) korzystnie wpływać na cechy paszy;

b) korzystnie wpływać na cechy środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego;

c) korzystnie wpływać na ubarwienie ozdobnych ryb lub ptaków;

d) zaspokajać potrzeby żywieniowe zwierząt;

e) mieć korzystne skutki dla środowiska w wyniku produkcji zwierzęcej;

f) korzystnie wpływać na hodowlę, cechy użytkowe lub dobrostan zwierząt, szczególnie wskutek wpływu na florę żołądkowo-jelitową lub na strawność paszy; lub

g) mieć działanie kokcydiostatyczne lub histomonostatyczne.

Czy jedynie produkcja dodatków zatwierdzonych przez UE może być certyfikowana GMP+?

Nie. Nie tylko produkty zatwierdzone przez EU jako dodatki paszowe mogą być certyfikowane w zakresie Produkcja Dodatków. Produkty zatwierdzone jako dodatki w krajach spoza UE mogą również być certyfikowane w ramach tego zakresu. Zainteresowany producent ma obowiązek zapewnić w ramach swojego Feed Safety Management System bezpieczeństwo dodatku takiego jak antybiotyk, weterynaryjny środek leczniczy taki jak flubendazol lub wirginamycyna bądź stymulatora wzrostu takiego jak olaquindoks.

Uwaga:
Certyfikat GMP+ stwierdza, że produkcja danego produktu spełnia wymogi GMP+. Nie oznacza to jednak, że produkt może być sprzedawany na rynku UE jako dodatek. Jeśli produkt nie jest zatwierdzony jako dodatek w UE, nie może być wprowadzany do obrotu jako taki. Lista zatwierdzonych dodatków znajduje się w rejestrze EU Register of Feed Additives.

Czy surowce używane przy produkcji dodatków musza być nabywane od dostawców certyfikowanych?

Producenci dodatków są uważani, podobnie jak producenci materiałów paszowych, za pierwsze ogniwo łańcucha GMP+. Dostawcy surowców do produkcji dodatków znajdują się poza łańcuchem GMP+ i poza zakresem GMP+ FC scheme. Jako tacy, nie muszą zatem być certyfikowani GMP+. Dotyczy to również dostawców melasy używanej na przykład w procesie fermentacji bądź mączki kukurydzianej, która jest dodawana do dodatków w małych ilościach (zgodnie z zatwierdzeniem EU dla dodatku).

Producent dodatku powinien dokonać prawidłowej oceny i wyboru swoich dostawców w oparciu o zasady HACCP I upewnić się, ze wszystkie składniki są objęte systemem kontroli na przyjęciu.

Jest to wymóg standardu GMP+ B2 Produkcja składników paszowych. Artykuł 7.1.2 podpunkt d) stanowi:

„Przed zakupieniem produktów lub usług od dostawców innych niż opisani powyżej, uczestnik ma obowiązek przeprowadzić własną analizę zagrożeń w oparciu o zasady HACCP.  Na podstawie analizy zagrożeń i zagwarantowania jakości dokonywanego przez dostawcę, uczestnik musi wybrać dostawców i odpowiednio dostosować procedury kontroli na przyjęciu.”

W tym przypadku przez ‘inne produkty’ należy rozumieć składniki używane w produkcji dodatku.

A co z substancjami pomocniczymi w przetwarzaniu?

(patrz również GMP+ A2 Definicje i Skróty lub Rozporządzenie UE 1831)

Pomoce przetwórcze:

Substancje, które nie są same konsumowane jako pasze, celowo wykorzystywanie w przetwarzaniu pasz lub materiałów paszowych do celów technologicznych podczas obróbki lub przetwarzania, co może spowodować niezamierzoną ale technologicznie nieuniknioną obecność pozostałości substancji lub jej pochodnych w produkcie finalnym, pod warunkiem że pozostałości te nie mają szkodliwego skutku dla zdrowia zwierząt, zdrowia ludzi lub dla środowiska i nie mają żadnych technologicznych skutków dla gotowej paszy;

Przykłady powyższego to substancje zapobiegające spienianiu, heksan w procesie ekstrakcji lub produkty niezbędne w procesach filtracji lub przy wspomaganiu procesów fermentacyjnych, nikiel jako katalizator w sektorze oleochemicznym.

Zakupy substancji pomocniczych w przetwarzaniu podlegają również zapisom artykułu 7.1.2.d). Certyfikacja GMP+ nie jest wymagana. Jednakże takie substancje pomocnicze w przetwarzaniu muszą być opisane (specyfikacje). Należy upewnić się, że wszelkie limity wymagane przepisami o bezpieczeństwie żywności są ujęte w specyfikacji. Jeśli nie ma zapisów legislacyjnych, firma musi sama o tym pomyśleć, określić je i uzasadnić. Ponadto, zakup substancji pomocniczych w przetwarzaniu musi być włączony w system selekcji dostawców oraz uwzględniony w systemach kontroli na przyjęciu, pobierania prób i weryfikacji. Wyniki analiz muszą być wiarygodne. Z tego względu istnieją wymogi odnośnie laboratoriów i wykorzystywanych metod. Prosimy sprawdzić odpowiednie zapisy w standardzie GMP+ B2.

Jak znakować dodatki?

Zależy to w dużym stopniu od rynku lub kraju, gdzie dodatek jest sprzedawany. Prosimy sprawdzać odpowiednie przepisy lokalne.

Jestem producentem produktu, który nie jest traktowany w moim kraju jako dodatek, lecz jako materiał paszowy. Jak powinienem stosować wymogi GMP+?

Klasyfikacja prawna lub definicje paszy (składników) różnią się w poszczególnych krajach, regionach lub kontynentach. Produkt może być uznany za dodatek w UE, a za materiał paszowy  gdzie indziej na świecie.

Firma, która wytwarza taki produkt – niezależnie od tego jaka jest jego oficjalne nazwa – może znaleźć wszelkie właściwe wymogi dla zapewnienia bezpieczeństwa pasz w standardzie GMP+ B2 Produkcja składników paszowych.

System GMP+ FC scheme opiera się w dużej mierze na przepisach prawa UE. Znajduje to odbicie w klasyfikacji produktu (dodatek lub materiał paszowy), w limitach, rejestracji FSP itd. Radzimy firmie wytwarzającej dany produkt, który  – zależnie od kontynentu – jest klasyfikowany jako dodatek bądź materiał paszowy, działać w sposób następujący:

  • Wprowadzić system bezpieczeństwa zgodny z GMP+ B2 Produkcja składników paszowych
    • Pożytecznym narzędziem może tu być GMP+ D1.2 Przewodnik GMP+ (dostępny na zamówienie w GMP+ web shop), w którym wprowadzenie systemu bezpieczeństwa pasz zgodnego ze standardem GMP+ B2 jest wyjaśnione krok po kroku.
  • Przestrzegać najostrzejszych limitów.
  • W razie certyfikacji poprosić o 2 zakresy: ‘Produkcja materiałów paszowych’ oraz ‘Produkcja dodatków’ w certyfikacie i w bazie danych GMP+ Company database. Ponadto umieścić w wolnej części certyfikatu GMP+ informacje dodatkowe, które mogą się przydać uczestnikom rynku lub kupującym.
  • Sprawdzić z GMP+ International czy wymagana jest publikacja w FSP (Feed Support Products). Jest to wymagane jedynie wtedy, gdy produkt jest uważany za materiał paszowy.
  • Oznakować produkt zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa obowiązującymi na danym rynku.

W razie dalszych pytań związanych z tym biuletynem, prosimy o kontakt na adres: info@gmpplus.org. Jesteśmy do Państwa dyspozycji!

Zapisz się Biuletyn GMP+ International

Otrzymuj na bieżąco najnowsze informacje